Merhaba arkadaşlar, Nedir? serimizin bu yazısında sizlere MOSFET hakkında bilgi vermeye çalışacağım.

MOSFET Transistör Nedir?

Daha önce Transistör Nedir? yazımızda MOSFET’lerden kısaca bahsetmiştik. MOSFET kelimesinin açılımı Metal Oxide Semi-conductor Field Effect Transistor‘den gelmektedir ve anlamı da metal oksit yarı iletkenli alan etki transistörüdür, alan etkili transistörlerin (FET) geliştirilmiş türleridir.

MOSFET

Analog ve dijital devrelerde anahtarlama ve güç dengeleme amacıyla kullanılabilirler. BJT’lerde olduğu gibi MOSFET’lerde de 3 adet bacak bulunmaktadır. Bu bacaklar gate, drain ve source isimlerini alırlar.

MOSFET’in Yapısı
Bütün MOSFET Tipleri
Bütün MOSFET Tipleri

MOSFET Çalışma Prensibi

Çalışma karakteristiklerine göre 2 tip MOSFET vardır:

  • Depletion (Azalan) Tip MOSFET
  • Enhance (Çoğalan) Tip MOSFET

Depletion Tip MOSFET (N Kanal): 

Bu tip MOSFET’lerin yapılarında, Drain ve Source uçlarına bağlı iki N tipi bölgenin arasında kanal bulunmaktadır. Gate ucu üzerindeki gerilim 0V olduğunda bile bu kanal sayesinde Drain ve Source arasında belirli bir akım geçer. Gate’e (+) gerilim uygulandığında Drain-Source arasındaki kanal genişleyerek üzerlerinden geçen akım artar. (-) gerilim uygulandığında ise kanal daralarak geçen akım azalır.

Enhancement Tip MOSFET (N Kanal):

Depletion tip MOSFET’lerden farkları, Drain-Source arasında bir kanal bulunmamasıdır. Gate terminaline bir gerilim uygulanmadığı takdirde Drain-Source arasında bir akım akmaz. Bu tip MOSFET’lerde iki N tipi iletken ve aralarındaki yalıtkan, bir kondansatör yapısı oluşturmaktadır. Gate terminaline (+) ve (-) gerilim uygulanarak Drain-Source arasındaki akım kontrol edilir.

 

MOSFET'lerin Genel Çalışma Prensibi
MOSFET’lerin Genel Çalışma Prensibi

MOSFET Nerelerde Kullanılır?

MOSFET’ler yüksek frekanslı elektronik devrelerde, voltmetre, ohmmetre, multimetre gibi ölçme aletlerinde, yüksek giriş empedanslı amplifier (yükselteç)’de sıklıkla kullanılırlar. Bunun haricinde güç elektroniğinde kullanılan güç MOSFET’leri bulunmaktadır. Bu MOSFET’ler güç kaynaklarında, düşük gerilimli motor kontrol devrelerinde ve DC-DC çeviricilerde kullanılırlar.

P Kanal ve N Kanal MOSFET

Hem Depletion hem de Enhancement tip MOSFET’ler, N kanal ve P kanal olmak üzere iki farklı sınıfa ayrılırlar. N kanal MOSFET’ler, Drain ve Source uçlarına bağlı iki N tipi maddeden oluşmaktadır; P kanal MOSFET’ler ise Drain ve Source’a bağlı iki P tipi maddeden oluşmaktadır.

  • N kanal Depletion MOSFET’lerde akım Drain’den Source’a doğru akmaktadır.
  • P kanal Depletion MOSFET’lerde ise akım Source’dan Drain’e doğru akmaktadır.
  • N tipi Enhancement MOSFET’lerde Gate terminaline pozitif gerilim uygulandığında iki N tipi madde arası (-) yüklü elektronlar toplanır ve akım akmaya başlar.
  • P tipi Enhancement MOSFET’lerde Gate terminaline negatif gerilim uygulandığında iki P tipi madde arası (+) yüklü elektronlar toplanır ve akım akmaya başlar.
N Tipi Mosfet vs P Tipi Mosfet
N Tipi MOSFET vs P Tipi MOSFET (*)
MOSFET Sürücü Devresi

Aşağıdaki görselde bir güç MOSFET’ini sürme devresi örnek olarak verilmiştir.

MOSFET Sürücü Devresi Örneği
MOSFET Sürücü Devresi Örneği

MOSFET için entegreli devre kurmak yerine hazır kartlardan da faydalanabilirsiniz. Sitemizde bulunan PWM kontrollü MOSFET kartınıMOSFET sürücü kartını ve MOSFET güç sürücü kartını inceleyebilirsiniz. Ayrıca tek tuş ile yüksek güçlü ve orta güçlü yüklerin kontrolünü sağlayan MOSFET kartları da bulunmaktadır. Buton ile kontrol edilen orta güçlü MOSFET sürücü kartını, yüksek güçlü MOSFET sürücü kartını ve orta güçlü sürgü anahtar devresini sitemizden inceleyebilirsiniz.

IRF520 MOSFET Sürücü Kartı
IRF520 MOSFET Sürücü Kartı
MOSFET′li Ters Gerilim Korumalı Orta Güçlü Pushbutton Anahtar Devresi
MOSFET′li Ters Gerilim Korumalı Orta Güçlü Pushbutton Anahtar Devresi
MOSFET Fiyatları

MOSFET fiyatları, özelliklerine göre değişkenlik göstermektedir. Kullanım alanına göre ihtiyaç duyulan özelliklere dikkat edilmelidir ki, 70 Kuruş – 35₺ arası değişen geniş bir fiyat aralığı bulunmaktadır. Sitemizde bulunan MOFSET çeşitlerini buradan inceleyebilirsiniz.

 

1 YORUM

  1. Mosfet Transistörler çok güzel anlatılmış emeklerinize sağlık.
    Maalesef çevremizde elektronik tamir işleri ile uğraşan arkadaşlar bu konuyu yeterince kavrayamadıklarından dolayı sıkıntı çekmektedirler. Yapılan tamir işlerinde sürekli teknik desteğe ihtiyaç duyulmaktadır.
    Bu tür bilgilere ve mutlaka eğitime ihtiyaç vardır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here