Bu içerik ​9 ​Nisan 201​8 tarihinde güncellenmiştir​. Güncellenen kısımları daha kolay şekilde görebilmeniz için farklı renkte (lacivert) yazdık. Güncelliğini yitiren kısımların ise üzerini çizdik. Keyifle oku, bol bol üret!

Merhaba arkadaşlar,

Yazıyı okumadan önce sizlere kolaylık olması için bir açıklama yapmak istiyoruz. Raspberry Pi Dersleri serimizde kullanacağımız malzemelerin tamamına sizler için hazırladığımız setler ile kolayca sahip olabilirsiniz. Raspberry Pi’ye Uzaktan Bağlantı Yöntemleri (VNC,SSH,TTL) #4 dersimize kadar olan malzemeler için Kombo Kit, Raspberry Pi 3 Röle Kartı İle Alarm Devresi Yapımı #11 dersimize kadar olan malzemeler için Süper Başlangıç Seti, tüm derslerdeki malzemeler için Proje Seti tercih edebilirsiniz.

Raspberry Pi serimizde sizlerle birlikte çeşitli uygulamalar yapacağız. Öncelikle en temelden başlayalım:

Raspberry Pi nedir?

Raspberry Pi, kredi kartı büyüklüğünde bir bilgisayardır. Fiyatının uygun olması sebebiyle özellikle küçük yaştaki çocukların kullanması ve kodlamayı sevmesi için geliştirilmiştir. Ama tabi ki bu bizlerin de kullanması ve sevmesine engel olmamalı 🙂 . Masaüstü veya dizüstü bilgisayarların yapabileceği çoğu işlemi yapabilme kapasitesine sahiptir.

Raspberry Pi Modelleri

Raspberry Pi’nin çeşitli modelleri bulunmaktadır. Bu modeller temelde aynı olsalar da, yenilik, hız vb. açılardan farklılık gösterirler.

  • Model A: Raspberry Pi’nin en temel sürümüdür. Üzerinde sadece 1 adet USB portu, 3.5 mm stereo ses çıkışı, kompozit video ve HDMI portu bulunur. Ethernet girişi bulunmaz. ARM v6 mimarisine sahip tek çekirdek işlemciye sahiptir. 256MB RAM belleği vardır. 26-pinli GPIO konektörü bulunur. Az güç tüketmesi sayesinde gömülü sistem projelerinde kullanılması için tasarlanmıştır.
  • Model A+: Model A’nın güncellenmiş sürümüdür. Bu sürümde 26-pinli GPIO konektörü 40-pine çıkartılmış, kompozit video çıkışı kaldırılmış ve normal SD kart yerine mikro SD kart slotu kullanılmıştır. Kart boyutları ufaltılarak yer sıkıntısı çekilebilecek projelerde kullanılması hedeflenmiştir. En küçük boyutlu Raspberry Pi’dir.
  • Model B: Raspberry Pi’nin en çok bilinen ve kullanılan modelidir. 2 adet USB portu, Ethernet girişi, 3.5 mm stereo HDMI ve kompozit video çıkışları bulunur. ARMv6 mimarisine sahip tek çekirdek işlemciye sahiptir. 512MB RAM belleği vardır. 26-pinli GPIO konektörü bulunur. En popüler Raspberry Pi modelidir.
  • Model B+: Raspberry Pi Model B’nin geliştirilmiş ve kart tasarımı değiştirilmiş sürümüdür. Model B’den farklı olarak 4 adet USB portu, normal SD kart yerine mikro SD kart slotu ve 26-pin yerine 40-pinli GPIO konektörü bulunur. HDMI ve Ethernet bağlantıları yine bu kartta yer almaktadır. Kompozit video çıkışı bu kartta ayrı bir konektör olarak yer almamaktadır, 3.5 mm ses çıkış portundan 3’lü RCA tipi kabloyla bağlanır.
  • Raspberry Pi 2: Raspberry Pi’nin şimdiye kadarki en güçlü modelidir. Model B+ ile aynı kart dizilimine sahip olmasına karşın, bu kartta ARMv7 mimarisine sahip 4 çekirdekli işlemci ve 1GB RAM bellek bulunmaktadır. Model B+ ile aralarında çok fazla fiyat farklı bulunmadığından, satın almanızı tavsiye edeceğimiz model budur. Bu seride yapacağımız uygulamaların tamamında Raspberry Pi 2 kullanılacaktır. Diğer kartlar da aynı işletim sistemlerini çalıştırabildiğinden, sizler isterseniz diğer modelleri kullanabilirsiniz.
  • Raspberry Pi 3: Raspberry Pi 2’nin devamı olan bu modelin en büyük farkı dahili Wi-Fi ve Bluetooth bağlantıya sahip olmasıdır. Ayrıca ARMv8 64-bit mimarisine sahip 4 çekirdekli işlemcisi, 1.2GHz frekansında çalışmaktadır ve 1GB RAM belleğe sahiptir. Raspberry Pi Dersleri serimizdeki tüm yazılarda Pi 3 modeli kullanılacaktır.
  • Raspberry Pi Zero: Bütün dünyayı ayağa kaldıran Raspberry Pi modelidir :). Bunun en büyük sebebi, $5’lık fiyat etiketiyle satışa sunulması olmuştur. En küçük boyutlu Raspberry Pi modelidir. Donanımı (işlemci ve belleği) Raspberry Pi Model B ile tamamen aynıdır. Boyutundan dolayı tam boy USB yerine mikro USB-OTG portuna sahiptir. Detaylı bilgi için buradaki yazıyı inceleyebilirsiniz.
  • Raspberry Pi 3 B+: Raspberry Pi’nin 2018 Pi Günü (14 Mart) çıkmış olan en güncel sürümüdür. Fiziksel olarak kartın boyutu ve yerleşimi B+/2/3 sırasını takip edecek şekilde değişmeden aynı formunu korumuş, buna karşılık işlemcisi ve kablolu/kablosuz ağ bağlantı hızı güncellenmiştir. Pi 3B+ üzerinde yer alan gigabit Ethernet kontrolcü sayesinde eskisine göre 3 kat daha hızlı ve PoE (Power-over-Ethernet) destekli kablolu; çift band 802.11ac kablosuz bağlantı sayesinde ise kablosuz bağlantıda 2 kat hızlı bağlantı desteği sunulmaktadır. Ayrıca Bluetooth desteği de Pi 3’te sağlanan Bluetooth BLE 4.1’den BLE 4.2’ye terfi etmiştir. Detaylı bilgi edinmek isterseniz blogumuzda yer alan Raspberry Pi 3 Model B+ İncelemesi yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Raspberry Pi’yi tam fonksiyonlu bir bilgisayar olarak kullanabilmeniz için HDMI bağlantıya sahip bir ekran veya televizyon ve ayrıca bir klavye-fare setine ihtiyaç duyacaksınız. Tavsiyem, tek alıcıya sahip kablosuz bir klavye-fare seti edinmenizdir. Bu sayede kısıtlı sayıdaki USB portlarını tasarruflu kullanmış olursunuz. Tüm Raspberry Pi modelleri, mikro USB tipinde bir güç beslemesi girişine sahiptir. Resmi Raspberry Pi Adaptörü kullanırsanız muhtemelen herhangi bir sorun ile karşılaşmazsınız. Bunun yanı sıra tabi ki, 2A gibi yüksek akım sağlayan cep telefonu şarj adaptörlerinizi de kullanabilirsiniz.

Raspbian Kurulumu

Not: Yazının altında Windows üzerinden Raspbian kurulumunu videolu şekilde anlattık. Oradan kolayca izleyerek kurulumunuzu yapabilirsiniz.

Raspberry Pi, GNU/Linux işletim sistemleriyle çalışması için tasarlanmıştır. Kullanabilmeniz için, en az 4 GB kapasiteli bir SD karta ihtiyacınız olacaktır. Raspberry Pi için özel olarak hazırlanmış bir Debian sürümü olan Raspbian, en popüler işletim sistemi tercihidir. Farklı işletim sistemlerine https://www.raspberrypi.org/downloads/ adresinden göz atabilirsiniz. Bu serimizdeki tüm uygulamaları Raspbian kullanarak yapacağız. Tavsiyem, yeni başlıyorsanız bu işletim sistemini kullanmanızdır.

Raspbian kurulumu için https://www.raspberrypi.org/downloads/raspbian/ adresini ziyaret ediyoruz. Raspbian işletim sisteminin PIXEL masaüstü ortamına sahip tam sürümü ve masaüstü ortamı barındırmayan Lite sürümleri mevcuttur. Bu seride PIXEL masaüstü ortamına sahip sürümü kullanacağız. İşletim sistemlerini doğrudan .zip dosyası olarak indirmek için “Download ZIP” seçeneğini veya torrent istemcisi kullanarak indirmek isterseniz “Download Torrent” seçeneğini tıklayabilirsiniz. Bu yazıyı hazırladığım vakit, en güncel Raspbian sürümü Mayıs 2015’te çıkan 2015-05-05 sürümü idi. Bu yazıyı güncellediğim 9 Nisan 2018 tarihinde en güncel Raspbian sürümü Mart 2018’de çıkan 2018-03-13 sürümü idi.

raspbian_downloads

Raspbian’ı indirdikten sonra SD karta yazmamız için gerekli olan Win32 Disk Imager programını indiriyoruz. http://sourceforge.net/projects/win32diskimager/files/Archive/ adresinden Win32DiskImager-0.9.5-binary.zip dosyasını seçerek indiriyoruz.

Her iki dosya da indikten sonra ZIP dosyalarını açıyoruz. SD kartımızı bilgisayarımıza takıyor ve Win32DiskImager.exe programını çift tıklayarak açıyoruz. Daha sonra ZIP’ten çıkarttığımız Raspbian imaj dosyasını seçiyoruz. Dikkat! “Write” butonuna tıklamadan önce “Device” kısmından bilgisayarımızdaki SD kart okuyucunun seçili olduğundan emin olun! Seçtiğimiz dosyadan ve yazmak istediğimiz sürücü harfinden emin olduktan sonra “Write” a tıklayarak işlemi başlatıyoruz.

Yazma işlemi, kartımızın hızına ve imaj dosyasının büyüklüğüne göre biraz uzun sürebilir. İşlemin sonunda program “Write Succesful” şeklinde bize işlemin tamamlandığına dair bir mesaj verecek. Bu aşamada SD kartımızı bilgisayarımızdan çıkartıp Raspberry Pi’mize takabiliriz.

SD kartı Raspberry Pi’mize taktıktan sonra ilk çalıştırma için, Raspberry Pi’mize klavye-faremizi USB üzerinden bağlayıp HDMI ile bir ekrana veya televizyona bağlantı yapıyoruz. Mikro USB güç konektöründen adaptörümüzü bağladığımızda Raspberry Pi’miz açılıyor ve karşımıza yapılandırma programı çıkıyor. Bu program ile ilgili detaylı bilgiyi serimizin ikinci yazısında bulabilirsiniz. Raspbian’ın PIXEL sürümü doğrudan masaüstüne açılmaktadır. Serimizin bir sonraki yazısında gerekli ayarları yapmayı öğreneceğiz.

Okumadan izleyerek de kurulumu yapabilirsiniz. Sizler için video hazırladık.

33 Yorumlar

  1. Açık kaynaklar ve erişilebilirlik sayesinde bilgiye ulaşmanın çok kolay; bilgi kirliliği ve ihtiyaç olunan bilgiyi süzememe sebebi ile bilgiye ulaşmanın çok zor olduğu bu dönemde konu ile alakalı kişilere duru ve anlaşılabilir bilgiler verdiğiniz için insanlık adına size teşekkür ediyorum. Emeğinizin karşılığını “insan” ile almanız dileği ile..

  2. merhaba zipten raspbian imaj dosyasını çıkartırken arşiv sorunu veriyor, ne yapmam gerek adımları birbir izledim halbuki

  3. Dosyayı indirik uzun uğraşlarsonucunda ama gerekli ayarları bekliyoruz
    dosydaki datayı sd karta yazdırdık rasberry iiçin 2a lik adaptörde tatam hdmı dan da ekran bağlantı tamam
    bundan sonraki hamleler ne olacak

  4. Biraz hızlı yazınca anlaşılır olmamış . Şu ana kadar yapılan işlemler dosya indirildi win32 mannegerla sd karta yazdırıldı
    2.1 A adaptör hazır HDMI kablosuda hazır bir ucu USB li aldım çünkü bilgisayarımda HDMI girişiyok
    Şimdi bundan sonra yapılacakların yolunu sizden bekliyoruz

    • Dosyayı indirik uzun uğraşlarsonucunda ama gerekli ayarları bekliyoruz
      dosydaki datayı sd karta yazdırdık rasberry iiçin 2a lik adaptörde tatam hdmı dan da ekran bağlantı tamam
      bundan sonraki hamleler ne olacak

  5. 2.1 A adaptör çalışma sırasında bazen sorun yaşatabilir buna dikkat edin çünkü güç ısığının sürekli yanıyor durumda olması lazım sistemde yavaşlamara neden olabilir bu yüzden 2.5 A adaptörleri tavsiye ediyorum daha sağlıklı ve verimli bir sistem olur

  6. Bende sizin videonuzu izledim ve hatta sizden satin aldım ama sd kartı taktığımda hem işık yanmiyor hem de herhangi bir kurulum olmuyor yardimci olurmusunuzu

    • Zip dosyası içerisinde .img uzantılı olarak işletim sistemi imajı yer almaktadır. Tek ihtiyacınız, dosyayı zip içerisinden çıkartmaktır.

  7. Merhabalar, raspberry pi 3 için class10 sd kart takacağız ama 32 gb olmasında bir sorun olur ve hafıza için max limit var mı ?
    diğer bir yandan, daha rb pi 3 işine yeni giriyorum ürünü alıp incelemedim ama bir sorum var.Rb pi 3 direk güç kablosunu taktığımızda çalışmaya başlıyor mu ? yani bilgisayar gibi güç düğmesine basıp açılmasını sağlamıyor muyuz ?

    • Raspberry Pi kartı, sizin de anlattığınız gibi güç kablosunu bağladığınızda çalışmaya başlar. Günlük kullandığımız bilgisayarlar gibi harici bir güç düğmesine sahip değildir. İhtiyaç duyarsanız, Raspberry Pi kartı üzerinde yer alan “RUN” isimli pinlere bir push buton bağlayarak reset butonu olarak kullanabilirsiniz.

    • SDHC’de yer alan HC kısaltması high capacity yani yüksek kapasite anlamına gelmektedir. SDHC tipteki kartlar 32GB’a kadar olan kartları kapsar. Raspberry Pi ile sorunsuz olarak kullanabilirsiniz.

  8. Merhaba benim sorum çok amatörce olacak kusura bakmayın, Raspbian işletim sisteminin Türkçe dil desteği var mı? Yani kurulum sonrası için

    • Türkçe desteği mevcuttur, fakat çevirisi tam olmayan yazılar görebilmeniz mümkündür. Ayrıca herhangi bir hata veya sorun ile karşılaşmanız durumunda alacağınız hata mesajını internette İngilizce olarak arattığınızda çok daha fazla kaynak bulabilirsiniz. Bu yüzden İngilizce kullanmanızı şahsen tavsiye ederim.

  9. merhaba “end kernel panic – not syncing” hatası alıyorum neden olabilir hafıza kartını değiştirdim yine düzelmedi.

  10. Merhaba güzel anlatım olmuş teşekkür ederim.Sistem kurulduktan sonra 16 gb hafıza kartını çıkarıp silip başka yerde kullanmak istiyorum ancak win 8 bilgisayara taktım 62 MB gözüküyor yardımcı olur musun.

  11. Merhaba, Raspberry pi hakkında çok bilgi sahibi değilim. Merak ettiğim şey raspberry pi 3’ü laptop aracılığıyla kullanabilir miyiz ve kullanabiliyorsak aynı şekilde hdmi kablosunu laptopa takmamız yeterli olur mu?
    2. olarak raspberry pi 3 ile görüntü işleme hakkında dersler çekebilirm misiniz?
    Teşekkürler…

    • Merhabalar. Malesef laptop bilgisayarınızdaki HDMI bağlantısı yalnızca çıkış içindir, buraya bağlantı yaparak görüntü alamazsınız. Görüntü işleme ileri seviye bir konu olduğu için bu ders serisinin amacına pek uygun olmayacaktır, bu konuda bizlerin de tecrübesi malesef kısıtlı. İlginiz için teşekkür ederiz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here